DOI: 10.52340/ekonomisti.2026.01.16

რეზიუმე

კვლევა ადარებს სიმულაციებზე დაფუძნებულ სწავლებას ტრადიციულ ლექციებთან სტრატეგიული მენეჯმენტის კომპეტენციების განვითარებაში და ამოწმებს ფასილიტაციის სტილის გავლენას. კვლევაში მონაწილეობდა 36 მაგისტრანტი აღმოსავლეთ ევროპის უნივერსიტეტიდან, განაწილებული ოთხ ჯგუფად: საკონტროლო (ტრადიციული ლექციები), დირექტიული ფასილიტაცია (პირდაპირი მითითებები), რეფლექსიური ფასილიტაცია (სოკრატული კითხვები) და ჩართულობის ფასილიტაცია (გეიმიფიკაცია). კომპეტენციები შეფასდა სამ ეტაპზე: წინასწარი, სწავლების დამასრულებელი და ოთხი თვის შემდგომი კონტროლის ტესტირება.
დისპერსიულმა ანალიზმა გამოავლინა პედაგოგიური მიდგომის დიდი ეფექტი (F(3,32) = 12.607, p < .001, η² = .542). ჩართული ფასილიტაციის სტილმა აჩვენა მნიშვნელოვანი ეფექტი (d = 2.79, p < .001), რეფლექსიამ—დიდი ეფექტი (d = 1.48, p = .037), ხოლო დირექტიულმა მცირე, სტატისტიკურად არამნიშვნელოვანი ეფექტი (d = 0.59, p = .645).

ოთხი თვის შემდგომმა ტესტირებამ დაადასტურა სიმულაციური ჯგუფების უპირატესობა (F(3,32) = 9.146, p < .001). აბსოლუტური შენარჩუნებული ცოდნა საბაზისო დონიდან შეადგენდა: ტრადიციული მეთოდი +7.56 ქულა, დირექტიული +15.56 ქულა (2.1×), რეფლექსიური +21.56 ქულა (2.9×), ჩართულობა +24.67 ქულა (3.3×).
კვლევა აერთიანებს სამ თეორიას: ბეკერის (1964) ადამიანური კაპიტალის თეორია ხსნის, რომ სიმულაციებზე დაფუძნებული სწავლება აოპტიმიზებს საგანმანათლებლო საწარმოო ფუნქციას; კოლბის (1984) გამოცდილებითი სწავლის თეორია ადასტურებს, რომ ფასილიტაციის ხარისხი განსაზღვრავს შედეგს; ნოულზის (1984) ანდრაგოგია აჩვენებს, რომ ზრდასრული მოსწავლეები სარგებლობენ გამოცდილებითი მეთოდებით მხოლოდ ავტონომიის პირობებში.
საქართველოსთვის (უმუშევრობა 13.9%, NEET 26.9%) კვლევის დასკვნები მნიშვნელოვანია: სიმულაციებზე დაფუძნებულ სწავლებას შეუძლია შეამციროს უნარების შეუსაბამობა, მაგრამ მხოლოდ სწორი იმპლემენტაციის პირობებში. პლატფორმა თავისთავად არასაკმარისია—საჭიროა ფაკულტეტის განვითარება ეფექტური ფასილიტაციის მეთოდებში.

კვლევის შეზღუდვებია: მცირე ნიმუში (N = 36), ერთი უნივერსიტეტი, ერთი ინსტრუქტორი, შედარებით მოკლე კონტროლის პერიოდი (4 თვე). ეს არის პირველი ემპირიული კვლევა საქართველოში სიმულაციების ეფექტურობის შესახებ, რომელიც ადასტურებს: იმპლემენტაციის ხარისხი უფრო მნიშვნელოვანია ვიდრე ტექნოლოგიის არჩევა.

საკვანძო სიტყვები: ადამიანური კაპიტალის თეორია, სიმულაციებზე დაფუძნებული სწავლება, ფასილიტაციის სტილი, კვაზი-ექსპერიმენტული დიზაინი, უნარების შეუსაბამობა