DOI kodi: 10.52340/ekonomisti.2026.02.08

რეზიუმე

სტატია „აზროვნების ხაფანგები: შეცდომები და გამოსავალი“ განიხილავს ეკონომიკური განვითარების საკითხებს მიმდინარე ეკონომიკური პოლიტიკის კონტექსტში. მისი მნიშვნელობა გამომდინარეობს იქიდან, რომ ადამიანის აზროვნება და მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები, რომლებიც შეიძლება ყოველთვის არ იყოს რაციონალური, გარკვეულ გავლენას ახდენს ამ პროცესზე. მსჯელობის შეცდომებმა (კოგნიტური დამახინჯებები) შეიძლება შექმნას უნიკალური „აზროვნების ხაფანგები“, რომლებიც აშკარა ხდება ეკონომიკური, სოციალური და გარემოსდაცვითი ცვლილებების პერიოდებში. ქცევითი ეკონომიკის კონცეფციებზე დაყრდნობით, გაანალიზებულია „აზროვნების ხაფანგების“ გარკვეული ტიპები (ჯოგის ქცევა, დადასტურების მიკერძოება, სტაბილურობის ილუზია, კატასტროფიზაცია, იარლიყების მიმაგრება და მოკლევადიანი აზროვნება). კვლევა ეფუძნება მსოფლიოში და კერძოდ აზერბაიჯანში მიმდინარე რამდენიმე ეკონომიკურ პროცესს (2015 წლის ვალუტის კრიზისი, პანდემია და მოსახლეობისა და ბიზნესის მასთან დაკავშირებული ქცევითი რეაქციები). ნაჩვენებია, რომ „აზროვნების ხაფანგებს“ შეუძლია გაამწვავოს მაკროეკონომიკური რყევები და შექმნას დამატებითი რისკები ეკონომიკური, გარემოსდაცვითი და სოციალური სისტემებისთვის. შემოთავაზებულია ინსტიტუციური და საგანმანათლებლო ზომები ასეთი ფაქტორების ზემოქმედების შესამცირებლად. 

საკვანძო სიტყვები: ქცევითი ეკონომიკა, „აზროვნების ხაფანგი“, ეკონომიკური პოლიტიკა, მოდელი, მთავრობა, შეცდომები, გასასვლელი, გაურკვევლობა.